Słownik terminów literackich

Słownik terminów literackich

Roman Rzadkowski
kompozycja otwarta
Kompozycja otwarta występuje wówczas, gdy dzieło...
Więcej "kompozycja otwarta"
metafizyka
Metafizyka to dziedzina filozofii zajmująca się...
Więcej "metafizyka"
spójność tekstu
Spójny to inaczej harmonijny,  jednorodny (koherentny)....
Więcej "spójność tekstu"
akapit
Akapit to pierwszy wiersz części, fragmentu...
Więcej "akapit"
miejsce akcji
Miejsce akcji to określone przez narratora...
Więcej "miejsce akcji"
bohaterowie fantastyczni
Bohaterowie fantastyczni to postaci zmyślone i...
Więcej "bohaterowie fantastyczni"

Pojęcia alfabetycznie

Słownik terminów literackich online przedstawia pojęcia z minimalnymi definicjami – tzw. słownik kieszonkowy, wkładka do zeszytu z języka polskiego. Powstał jako dodatek do epok literackich, analiz wierszy i opracowań znajdujących się na portalu kochamjp.pl (Kocham język polski) w częściach lektury.kochamjp.pl i wiersze.kochamjp.pl.

Znajdziesz tu także niektóre hasła z nauki o języku, np. funkcje języka (materiał szkoły średniej).


A

abstrakcjonizm, absurd, adaptacja, aforyzm, akapit, akcja, akronimakt, alegoria, aliteracja, aluzja, amorfizm, amplifikacja, anafora, anagram, anakolut, anakreontyk, analiza i interpretacja wiersza, analiza utworu literackiego, anastrofa, anegdota, animizacja, antonim, antropocentryzm, antygradacja, antyk – starożytność, antypowieść, antyteza, antyutopia, apel, apokryf, apostrofa, apoteoza, archaizm, arche, archetyp, arcydzieło literackie, arkadia, artykuł, artyzm, augustynizm, autoironia, awangarda, Awangarda Krakowska

B

bajka, ballada, ballada romantyczna, barbaryzm, barok, baśń, baśniowość, beletrystyka, bergsonizm, bibliografia, bibuła, biografia, bohater literacki, bohater zbiorowy, bohater fantastyczny, bohaterowie fantastycznibohema, bukolika, bulla, burleska, byronizm

C

carmen, carpe diem, cenzura, chansons de geste, charakterystyka, chłopomania, collage, commedia dell’arte, cyganeria, cynicy, cytat, człowiek zlagrowany

D

dadaizm, dajmonion, daktyl, debiut, decorum, dedykacja, dekadentyzm, dekalog, demitologizacja, Deus ex machina, dialog, didaskalia, dogmat, doktryna, dominanta kompozycyjna, dramat, dramat klasycystyczny, dramat mieszczański, dramat naturalistyczny, dramat romantyczny, dramat symboliczny, dramat szekspirowski, druga awangarda, drugi obieg, dwudziestolecie międzywojenne, dygresja, dykcja, dykteryjka, dysertacja, dytyramb, dziennik

E

efemeryda, egzystencjalizm, ekranizacja, ekspresja, ekspresjonizm, elegia, elipsa, emfaza, empiryzm, encyklika, epifora, epigramat, epika, epikureizm, epitalamium, epitet, epizod, epoka literacka, epopeja, epos, erotyk, esej, etyka, etymologia, eufemizm, ewolucjonizm, exlibris, ezopowy język

F

fabuła, fantasy, fantastyka, farsa, fatum, felieton, figlik, figura stylistyczna, Filozofia, fin de siecle, folklor, Fortuna, franciszkanizm, fraszka, Funkcje języka, futuryzm

G

gawęda, georgika, glosa, gnostycyzm, gotycyzm, gotyk, gra słów, grafoman, groteska, grupa poetycka, guślarz

H

hagiografia, haiku, heraldyka, herbarz, hiperbola, historiografia, historyzm, homonim, humanizm, hybris, hymn

I

idealizm, idiom, idylla, iloczas, impresjonizm, improwizacja, indeks, indywidualizm, inscenizacja, inskrypcja, instrukcja, intonacja, intuicjonizm, inwektywa, inwersja, inwokacja, ironia, irracjonalizm

J

jamb, jasełka, jednoaktówka, język potoczny, juwenalia

K

kabaret, kalambur, kalokagatia, kartka pocztowa, karykatura, katastrofizm, katharsis, kawał, kazanie, klasycy, klasycyzm, kolokwializm, komedia, komedia obyczajowa, komedia satyryczna, komedia polityczna, komiks, komizm, kompozycja dzieła, kompozycja otwarta, kompozycja ramowa, kompozycja rozprawki, kompozycja szkatułkowa, kompozycja zamknięta, konceptyzm, konstruktywizm, kontrast, kontrreformacja, Koran, kosmopolita, kreacjonizm, kronika, kubizm, kuplet, kurdesz, Kwadryga

L

legenda, libretto, limeryk, lingwinizm, liryka, list, litania, ludowość

M

makaronizm, marinizm, mecenat, melika, melodramat, mesjanizm, metafizyka, metafora, metonimia, międzywojnie, mimesis, mirakle, misterium, mistycyzm, mit, mitologia, mitologizacja, mitoman, mitomania, Młoda Polska, modernizm, monografia, monolog wewnętrzny, monoteizm, moralitet, morał, motto, motyw

N

narracja, narrator, nastrój, naturalizm, neoklasycyzm, neoromantyzm, nitzscheanizm, nokturn, notatka, Nowa Fala, nowela, nowomowa

O

odrodzenie, ogłoszenie, oksymoron, oktawa, oniryzm, onkos, onomatopeja, opera, operetka, opis, opowiadanie, orientalizm, oświecenie

P

palinodia, patos, pamflet, pamiętnik, panegiryk, pantomima, parabola, paradoks, parafraza, parenteza, parnasizm, parodia, pasja, pastisz, paszkwil, pean, periodyk, personifikacja, peryfraza, pieśń, plagiat, podmiot liryczny, poemat, poemat dygresyjny, poemat heroikomiczny, poetyka, pointa, pokolenie brulionu, pokolenie Kolumbów, porównanie, porównanie homeryckie, powiastka filozoficzna, powieść, powieść epistolarna, powieść historyczna, powieść poetycka, powieść produkcyjna, powieść psychologiczna, powieść realistyczna, powieść utopijna, powtórzenie, pozytywizm, praca organiczna, praca u podstaw, prąd literacki, program literacki, prometeizm, proza, przemiana wewnętrzna, przepis, przerzutnia, przypowieść, psalm, psałterz, pseudonim, publicystyka, puenta, pytanie retoryczne

R

racjonalizm, rapsod, realizm, recenzja, reformacja, refren, renesans, reportaż, requiem, roczniki, rodzaj literacki, rodzaje rymów, rokoko, romans rycerski, romantyzm, rym, rym męski, rym żeński, rymy sąsiednie, rymy okalające, rymy przeplatane

S

sacrum, saga, sarkazm, sarmatyzm, satyra, scena, scenariusz, sceptycyzm, scholastyka, science-fiction, sci-fi, scjentyzm, secesja, sensualizm, sentencja, sentymentalizm, sielanka, skaldowie, skrótowiec, Skamander, slang, slogan, socrealizm, sonet, spondej, spójność tekstusprawozdanie, stoicyzm, stopa wiersza, streszczenie, struktura dzieła, strumień świadomości, styl, stylizacja, subiektywizm, surrealizm, symbol, symbolizm, synekdocha, synestezja, synkretyzm, synonim

Ś

średniowiecze, średniówka, środki stylistyczne, świat fantastyczny, świat przedstawiony, 

T

Talmud, teatr antyczny, telegram, teocentryzm, teologia, tomizm, topos, tragedia antyczna, tragikomedia, tragizm, trawestacja, tren, trubadur, turpizm, tyrteizm

U

utopia, utylitaryzm

W

walenrodyzm, wallenrodyzm, wartości rządzące światem, wątek, werteryzm, wiersz, wiersz biały, wiersz nieregularny, wiersz regularny, wiersz stychiczny, wiersz sylabiczny, wiersz sylabotoniczny, wiersz średniowieczny, wiersz toniczny, wiersz wolny, winkelriedyzm, wizjoner, współczesność, wulgaryzm, wykrzyknik, wyliczenia

Z

zaproszenie, zawiadomienie

Ż

Żagary