commedia dell’arte

Utwór ludowy sceniczny polegający na improwizowaniu aktorów przebranych w maski i mających jedynie ogólny zarys akcji dzieła. Wplata elementy tańca, popisów akrobatycznych, ruchu i gestów. Popularna w XVI wieku we Włoszech.

burleska

Dzieło satyryczne, komiczne czy komediowe wykorzystujące parodię groteskę, a także niski humor włącznie z wulgaryzmami. Stosowany do parodiowania, trawestacji wielkich dzieł.

tragedia antyczna

antyczna odmiana dramatu, (z gr. tragos- kozioł, ode-pieśń, dosłownie pieśń koźla, powstała pod wpływem świąt Dionizosa, aktorzy byli przebrani w koźle skóry), charakteryzuje się budową: prolog (wstępna pieśń chóru), stassimony ( pieśni chóru pomiędzy epejsodionami), epejsodiony ( epizody, dziś akty, do 5 ep.), eksodus ( pieśń chóru kończąca dzieło) oraz zachowanie trzech jedności miejsca, czasu i akcji (akcja dzieła rozgrywa się w tym samym miejscu, nie przekracza 24 godz. i jest jednowątkowa). Podejmuje temat tragedii losu człowieka w świecie kreowanym przez bogów. Sprawami mniej poważnymi zajmowała się komedia obliczona na wywołanie śmiechu u widza.

teatr antyczny

widowisko sceniczne z udziałem aktorów, przedstawiające jakieś wydarzenia. Wywodzi się z antycznego teatru greckiego, gr. trage odos- pieśń koźla. W święta ku czci Dionizosa urządzano popisy śpiewaków przebranych w kozie skóry. Z czasem popisy solistów zamieniły się w pieśni chóru, z którego wyłonił się przewodnik. Prowadził z chórem dialog. Ajschylos, Sofoklej i Eurypides, wielcy tragicy antyku wprowadzili później na scenę drugiego i trzeciego aktora, a Szekspir w renesansie całkiem zmienił oblicze teatru. Z teatrem związane jest pojęcie tragedii i komedii.